Jan Paweł II – *Catechesi Tradendae*, nr 73: Maryja, matka i wzór dla katechetów

Była to pierwsza wielka dokumentacja magnezyjna pontyfikatu św. Jana Pawła II, opublikowana rok po jego wyborze. W kwestii katechezy w naszych czasach zawiera ona sekcję końcową poświęconą Marii jako “Matce i wzorowi katechetów” (nr 73), która stała się punktem odniesienia dla całej pospiesznej pastorały katechetycznej.

Dane:

• Papież: św. Jan Paweł II
• Dokument: Exortacja Apostolska Catechesi Tradendae, 16 października 1979
• Tematy: Maria jako Matka i wzorowa katechetka, Maria jako pierwsza katecheta Kościoła

Tekst łaciński, nr 73: Maria, Mater et exemplum catechistarum

Błogosławiona dziewica Maria była, jest i będzie pierwszą “katechetką”, ponieważ Słowo Syna swojego przekazała swojej Kościołowi. Jak anioł Gabriel sam przekazał tajemnicę wcielenia, tak Maria naszym pierwszym wzorem jest: ona bowiem uczyła Jezusa od dzieciństwa, go pilnując, formowała Jego ciało ludzkie i ona Go “katechizowała” jak matka.

Beatissima Virgem Maria była, jest i będzie pierwszą “katechetką” ponieważ przekazała Słowo Syna swojego Kościołowi. Podobnie jak anioł Gabriel przekazał jej tajemnicę wcielenia, ona z Verbem osobowym Boga uczynionym człowiekiem, jest naszym pierwszym wzorem: nauczała Jezusa od dzieciństwa, strzegła go, ukształtowała jego ludzkie ciało i sama “katechezowała” go jak matka.

Trzy poziomy katechezy maryjnej

Św. Jan Paweł II wyróżnił trzy poziomy katechezy maryjnej:

1. Maria jako katecheta Jezusa: Pierwsza katecheza ludzkości nie była przekazywana przez Chrystusa innym, ale przez Niego samą Matce. Maria nauczała Jezusa czytania Tory hebrajskiej, rytuałów świątyni i świąt Izraela. Cała ludzka natura Chrystusa została ukształtowana przez katechezę maryjną.

2. Maria jako katecheta apostołów: Po zmartwychwstaniu Maria przebywała w Świątyni z Apostołami (Dz 1,14). Prawdopodobnie, jak świadczą wczesne tradycje, uzupełniła dla Apostołów szczegóły z życia Jezusa, których tylko ona znała (Anuncjacja, Wizyta, Narodzenie, życie w Nazarecie). Pierwsze “ewangelię dzieciństwa” stanowiło źródło maryjne.

3. Maria jako katecheta Kościoła: Maria nadal jest katechetą Kościoła poprzez swoją pośrednią matczyną rolę. Za każdym razem, gdy Kościół medytuje nad tajemnicami maryjnymi (wcielenie, Wizyta, itp.), uczy się od Marii pełnej prawdy o Chrystusie.

Magnificat jako katecheza

“In Magnificat Maria docet nos quomodo legendae sint magnae operationes Dei in historia hominum: secundum praeceptum ‘exaltavit humiles’ (Lc 1,52). Magnificat est primum vere catechesim Christianum, in eo Maria nobis exhibit quomodo historia salutis recta sit legenda.”

W Magnificat, Maria uczy nas, jak należy czytać wielkie dzieła Boga w historii ludzkości: zgodnie z nakazem “exaltavit humiles” (Lc 1,52). Magnificat jest pierwszą prawdziwą katechezą chrześcijańską, w której Maria pokazuje nam, jak prawidłowo czytać historię zbawienia.

Tekst Jana Pawła II ma głębokie implikacje dla pastorałki katechetycznej:

1. Modlitwa mariana katechetów: Każdy katecheta powinien pielęgnować głęboką modlitwę maryjną
2. Matka katechetka: Matczyna duchowa Maria obejmuje każdą działalność katechetyczną
3. Tajemnice mariane w katechezie: Katecheza powinna uwzględniać tajemnice maryjne w zintegrowany sposób, a nie jako dodatek
4. Magnificat jako wzór: Katecheza powinna podążać za rytmem Magnifikatu: uznanie cudów Boga, radość, misja

Połączenie z Katechizmem Kościoła katolickiego

Teologia katechetyczna zawarta w *Catechesi Tradendae* została bezpośrednio zastosowana przy opracowywaniu Katechizmu Kościoła katolickiego (1992), którego sekcje mariane stanowią doskonały przykład katechezy maryjnej zaproponowanej w 1979 roku.

Literatura uzupełniająca

Mariologia | Redemptoris Mater | Katechizm, Sekcje Marianie | Marialis Cultus