De Mariologische Psalmen van de Adventistijd

Een belangrijke plaats in de Adventstijd innemen door kenmerkende salmen: 23, 24, 71, 79, 84, 88, 121 en over het algemeen de messiaanse salmen, samen met andere poëtische teksten uit het Oude Testament (zoals het lied van Hanna en enkele psalmen uit het boek Jesaja) en de evangelie-teksten van het Magnificat en het Benedictus.

Psalm 23

De psalm 23 viert de vrolijke liturgische ingang in het heiligdom, die ten minste gedeeltelijk verwijst naar het vervoer van de ark naar Jeruzalem (zie 2 Samuël 6), juicht over de overwinning en de glorieuze komst van de Messias, typisch voor de parusia. Tegelijkertijd beschrijft het de vereiste instellingen voor wie God zoekt, Hem wil volgen.

Om in de nabijheid van de Heer te komen en deel uit te maken van Zijn gemeenschap, moet de rechtvaardige persoon zuiver van hart en integreer in leven zijn. Als beloning ontvangt hij Gods zegen omdat hij al deel uitmaakt van de generatie die God zoekt. De liturgie ziet in deze psalm een voorspelling van de incarnatie en past het toe tijdens deze tijd aan, met betrekking tot de Maagd Maria, door wie God, Die het universum bezit, in de wereld ingaat. Net als de Maagd moet elke christen zich voorbereiden om de Koning der heerlijkheid te verwelkomen die in nederige mensengestalte op aarde komt.

De psalm van David. De aarde en al wat erin is, behoort tot de Heer, de hemel en alle bewoners ervan; Hij heeft het op de zeeën en rivieren geplaatst.
Wie zal naar de berg van de Heer kunnen opstijgen? Wie zal in zijn heiligdom kunnen blijven?
Die handen onschuldig en hart zuiver heeft, wiens geest zich niet laat afleiden door leegte of niet zweert om de naaste te bedriegen.
Zulke persoon zal de zegen van de Heer ontvangen en de beloning van God, zijn Redder.
Dit is het lot van de nagedenken op Hem, die zoeken naar het gezicht van God Jacob.

De Psalm 24 is de Adventie-troebel, geplaatst aan het begin van de Eerste Zondag van Advent als entreezang. De woorden Tot U verheft mijn ziel (Tot U seelt mijn ziel) openen het misboek en vormen het belangrijkste thema van de innerlijke houding van de priester tijdens Advent. Dit gebed om hulp in gevaar, de smeekbede van een eenzame persoon die vergeving van zonden vraagt, die als oorzaak van zijn ongeluk worden beschouwd, en licht en hulp zoekt, is symbolisch voor de menselijke toestand zoals beschreven en algemeen in deze periode. Door naar Christus te gaan die nu komt in mysterie, dat wil zeggen in de liturgische viering, en die zal komen als rechter aan het einde der tijden, verlangt en wenst de Kerk naar haar God: het pad en de gids zijn rechtvaardigheid, goedheid en gerechtigheid.

Psalm 24

De David. Ik verhef mijn ziel tot U, Heer.
Mijn God, op U vertrouw ik; laat mij niet in de steek! Laat mijn vijanden zich niet over mij uitlachen!
Niemand die op U hoopt, zal beschaamd worden, maar de onrechtvaardigen zullen bedekt zijn met schaamte.
Heer, toon mij Uw wegen en leer mij Uw paden.
Leid mij in Uw waarheid en leer mij, want U bent de God van mijn redding en ik hoop altijd op U.
Herinner U aan Uw genade en barmhartigheid, die eeuwig zijn.
Herneem niet de zonden van mijn jeugdige dagen en mijn fouten. In Uw genade, herinner U mij, vanwege Uw barmhartigheid, Heer.
De Heer is goed en rechtvaardig; Hij leidt de afdwalenden terug naar het rechte pad.
Leid de nederigen in gerechtigheid en leer hen Uw weg.
Alle wegen van de Heer zijn genade en trouw voor diegenen die Zijn verbond en voorschriften bewaren.
Omwille van Uw naam, Heer, vergeef mijn zonden, hoe groot zij ook mogen zijn.
Wat is het lot van degene die de Heer vreest? God leert hem het pad dat hij moet kiezen.
Hij zal in geluk leven en zijn nageslacht zal het land bezitten.
De Heer wordt dicht bij hen die Hem vrezen en Hij maakt Zijn verbond met hen bekend.
Mijn ogen zijn altijd op de Heer gericht, want Hij zal mijn voeten uit het net bevrijden.

Het psalm 71, duidelijk messiaans, met de rijkdom en kracht van zijn beelden, proclameert het universele koninkrijk van gerechtigheid en welvaart, vrede en overvloed, bevrijding en herstel van de verwachte Konings-Messias door Israël. Jezus is de ideale afspiegeling van de nakomeling van David, de ware ‘gezegende’ van God, met grote voorrechten:

• Hij zal wonderen verrichten
• en de glorie van God openbaren

Het zingen van dit psalm tijdens het Advent uitdrukt ook de verwachting van Christus als Koning van vrede, hulp en beschermer van de kleinen en armen, de zwakken en onderdrukten, tegen elke geweld en misbruik.

Salmo 71, 2e zondag van de Advent, jaar A

De Zaligspreking van David.

God, vertrouw het oordeel aan de koning. Geef gerechtigheid in de handen van zijn zoon, opdat hij met rechtvaardigheid over uw volk regeert en met gelijkheid over uw nederige dienaars heerst. Laat bergen vruchten van vrede brengen voor uw volk, en heuvels vruchten van gerechtigheid. Hij zal de nederigen van het volk beschermen, de kinderen van de armen redden en de onderdrukker verdrijven. Hij zal leven zo lang als de zon schijnt, en zijn licht zal door de eeuwen heen stralen. Zijn heengang zal zijn als regen op de graslanden, als regenbui die de aarde doet bloeien. In zijn dagen zal gerechtigheid gedijen en overvloedige vrede heersen, totdat de maan niet meer schijnt. Hij zal heersen van zee tot zee, van de grote rivier tot aan de uiteinden van de aarde. Zijn vijanden zullen voor hem buigen en zijn tegenstanders het stof opzuigen. Koningen van Tarsis en de eilanden zullen hem geschenken brengen, koningen van Arabië en Sabá zullen hem eerbetoon brengen. Alle koningen zullen hem aanbidden en alle volkeren hem dienen. Want hij zal de ongelukkige die hem aanroept redden, en de hulpeloze die geen steun heeft. Hij zal mededogen hebben met de armen en de behoeftigen, en hun leven zal hij redden. Hij zal hen bevrijden van onrecht en onderdrukking; zijn leven zal kostbaar zijn in zijn ogen. Zo zal hij leven en goud uit Arabië zal hem als een offer worden gebracht. Over hem zullen zij altijd bidden en hem eeuwig loven. Er zal over de aarde overvloedige tarwe groeien, zijn snoppen zullen golven op de toppen van de heuvels, als de takken van Libanon. De stedenbevolking zal bloeien als de kruiden op het veld. Zijn naam zal voor altijd geloven en zijn licht zal eeuwig duren. Alle stammen van de aarde zullen over hem bidden, en alle volkeren zullen hem zegenen. Gelukkig is de Heer, God van Israël, die alleen wonderen doet! Gelukkig is zijn glorieus naam voor altijd, en laat al het land zich vullen met zijn glorie! Amen, amen!

Salmo 72

Salmo 72 ontsteekt in een tijd van ramp en ballingschap, onder precaire omstandigheden, waar de toekomst onzeker lijkt. Dit salmo is een diepgaande roep en een vurige gebed dat voortkomt uit een overvloedige geloof, waarin God wordt opgeroepen om te komen en de verspreide mensen die Hij liefheeft weer bij elkaar te brengen.

De beelden van de wijnstok, zoals die van het schaap rond de herder, wekken het eeuwige liefdevolle verlangen van Jahwe voor Israël op.

Het refrein “Ons hart wordt vervreemd en glinstert in zijn gezicht” maakt Salmo 79 tot een vurig gebed dat zich onderscheidt door het thema licht. Dit salmo, waarmee het volk Israël God om hulp smeekte in tijden van nood, weerklinkt nog steeds in de tijd van de Kerk. De Gemeenschap der Gelovigen ziet zichzelf als het schaap en de wijnstok van de Heer, objecten van zijn liefdevolle ouderlijke zorg. Door moeilijke en pijnlijke situaties heen in alle fasen van haar geschiedenis, smeekt zij om zijn aanwezigheid, die bemiddelaar van wie zij al haar vertrouwen en hoop stelt.

Salmo 79, 4e zondag van de Advent, jaar C

Aan de dirigent. Volgens: “De wet is als een lier”. Psalm van Asaf.
Hoor, o herder van Israël, gij die Jozef als een kudde leidt.
Gij die op de cherubinen zit, laat uw glorie schijnen over Efraim, Benjamin en Manasse. Ontwaak uw kracht en kom ons redden.
Herstel ons, Heer. Laat uw gezicht over ons stralen en we zullen gered zijn.
God van de legers, hoe lang zult gij u nog afwenden van uw volk dat bidt?
Gij hebt hen gevoed met brood van tranen en laat hen drinken uit een overvloedige bron van verdriet.
Gij hebt hen gemaakt tot prooi voor hun vijanden, die zich over hen vermaken.
Herstel ons, God van de legers. Laat uw gezicht over ons stralen en we zullen gered zijn.
Jullie hebben een wijnstok uit Egypte verplant. Jullie hebben volken verdreven om haar te planten.
De grond hebt gij bereid voor haar wortels. Ze heeft geworteld en zich verspreid in het land.
De bergen zijn bedekt met haar schaduw, haar takken overschaduwen de ceders van God.
Ze strekt haar takken uit naar de zee en haar scheuten naar de rivier.
Waarom hebt gij haar muren vernield, zodat de reizigers haar kunnen oogsten?
En laat de wilde varken haar vernietigen en laten dienen als weide voor het wild.
Keer terug, God van de legers. Kijk vanuit de hemel hoog boven en zie naar de wijnstok.
Bescherm deze door jullie geplant, deze tak die jullie met uw hand hebben versterkt.
Laat verdwijnen wie haar in brand steken en haar afsnijden; laat hen verdwijnen in jullie dreigende aanwezigheid.
Strek jullie hand uit naar de man die gij hebt gekozen, naar de man die jullie hebben versterkt.
En laten we ons niet meer van jullie afkeren. Bewaar ons leven en dan zullen wij jullie loven.
Herstel ons, Heer, God van de legers. Laat uw gezicht over ons stralen en we zullen gered zijn.

De Psalm 84 heeft als thema de openbaring van Gods genade voor Israël. De beelden en gevoelens die met levendige lyriek worden uitgedrukt, zijn kenmerkend voor de Adventiële spiritualiteit. De compositie door de “zonen van Core”, dat wil zeggen een dynastie of familie van zangers die in 538 v.Chr. door Cyrus teruggekeerd werd naar Jeruzalem, drukt de crisis van het Joodse volk uit die zich voorbereidt op de wederopbouw van de natie, symbolisch weergegeven door de herbouw van de tempel na de ballingschap.

Psalm 84, 2e zondag van Advent, jaar B

Aan de dirigent. Een psalm van de kinderen van Koré. De Heer was genadig voor Zijn land; Hij herstelde het lot van Jakob. Vergeven hebt U de onrechtvaardigheid van Uw volk, en hun zonden bedekt. U heeft alle woede verzoend, en de furie van Uw toorn gestild. Herstel ons, o God, onze Redder, en stop de woede die U tegen ons had. Zal Uw toorn eeuwig over ons uitgloeien? Zal Uw boosheid over alle generaties heen gaan? Geeft U ons het leven terug, zodat Uw volk zich in U kan verheugen.

De Heer wees ons Zijn genade en geef ons Zijn redding. Ik zal luisteren naar wat de Heer God zegt; want Hij spreekt vredige woorden aan Zijn volk, aan Zijn trouwe dienaren en aan wie hun hart tot Hem is gekeerd. Zijn redding is nabij hen die Hem vrezen; zo zal Zijn glorie terugkeren naar onze aarde. Liefde en trouw zullen opnieuw samenkomen; rechtvaardigheid en vrede zullen elkaar weer vasthouden. De waarheid zal uit de grond groeien, en gerechtigheid zal van bovenaf kijken. Uiteindelijk zal de Heer ons zijn zegeningen geven, en onze aarde zal haar vrucht voortbrengen.

De rijkdom aan gedachten, dankgebeden, gebeden tot aanroering, orakels van genade en vertrouwen maken van deze Psalm 84 een hoopvolle gebed voor een tijdperk van gerechtigheid en vrede. Met dit gebed dankt de Kerk, het nieuwe Israël, de Heer Jezus Christus voor het werk van redding dat Hij begon met Zijn eerste komst in de vlees, en bidt zij Hem dat Hij dit werk tot zijn einde zal brengen. De verschillende komingen van Christus door de geschiedenis hebben de mensheid overladen met de zegeningen van God. Uiteindelijk zullen vrede en gerechtigheid, liefde en waarheid, het vruchtbare resultaat van redding, de hemel en de aarde in perfecte harmonie verenigen.

Psalm 88 (vierde zondag, Jaar B) is een herdenkingsgebed over de trouw van God aan Zijn verbond: zelfs als de nakomelingen van David de wet overtreden, zal Gods woord nooit ontbreken. Dit lied, geschreven in een tijd dat het koningschap niet meer bestond maar het koninklijke messianisme zich duidelijk had gevestigd, staat in verband met de belofte die God aan David gaf via Nathan (2 Samuël 7): de politiek zal de dynastie niet vestigen, maar God zal de lijn van David eeuwig maken.

In Christus, de Zoon van David naar het vlees, zal de Heer een eeuwig verbond afsluiten met heel de mensheid, gebaseerd op wet en gerechtigheid. De patristische-liturgische traditie past deze psalm toe aan Christus: alleen in Hem verwerven de aangekondigde realiteiten hun volledige waarheid. In Hem worden de voorspellingen getransformeerd in een hogere orde en krijgen ze een nieuwe, vollere betekenis.

Psalm 121 (eerste zondag, Jaar A) is een pelgrimslied dat met vrolijke tonen naar Jeruzalem gaat, de stad van vrede, het vaderland van de ziel en de plaats van ontmoeting met God. Dit psalmvers, rijk aan inspiratie en emotie, overstroomt van gevoel, en wordt het lied van de kerk in haar pelgrimstocht naar God. Door deze opstijgende zegening daalt de vrede neer op wie vol verwachting leven. Het escatologische tijdperk wordt hier gezien als een universele oproep en een terugkeer naar Sioen, die is getransformeerd tot een eschatologische stad.

Gebed

Adventlied

Hoogste Schepper van de grote sterren,
Jezus, eeuwige licht voor jouw trouwe volgelingen,
Almachtige Verlosser van de mensheid,
Luister naar onze vurige smeekbeden.

Je bent gekomen, o Jezus, om ons te redden
Van de dood waarin de duivel ons had meegenomen;
Uit een verzwakt wereld was jouw liefde het geneesmiddel
Dat troost en licht schenkt.

Om ons allen te bevrijden van zonde,
Ben je tot ons gekomen als een Lam:
Uit een onbesmetten moeders borst ben je geboren
Om op de kruisiging te offeren.

Je heilig en almachtig naam
Moet door het hele schepsel worden aanbeden;
Je bent, Heer Jezus, de verhevene Koning,
Waarvan alle macht is gegeven.

In de strijd op aarde voor het goede,
Wensen we jouw koninkrijk uit te breiden;
Kom in glorie, o goddelijke Koning,
Om je eeuwige heerlijkheid te verkondigen aan het einde der tijden.

Voor een diepgaande studie van de mariologische interpretatie van de Schrift tijdens de Adventperiode, raadpleeg dan de encycliek Redemptoris Mater van paus Johannes Paulus II over Maria in de pelgrimstocht van het geloof naar de Schrift.

Diepgaand onderzoek: verken Mariologie, Theologie mariana, Maria-optredens en de Postgraduaat Mariologie.