Maria u krzyża (J 19,25-27): „Kobieto, oto twój Syn”

Tekst (J 19,25-27)

„Przy krzyżu Jezusa stały Jego matka, siostra matki, Maria z Klopas, i Maria Magdalena. Jezus, patrząc na swoją matkę i stojącą obok niej ukochaną ucznia, powiedział do niej: ‘Kobieto, oto Twój syn.’ Następnie zwrócił się do ucznia: ‘Oto Twoja matka.’ Od tej pory uczeń przyjąć ją zaczął jako własną.”

„Kobieta”: połączenie z Kaną

Jezus zwraca się do Marii nazywając ją „Kobietą” – tak samo jak podczas wesel w Kanie (J 2,4), jedynego innego miejsca, gdzie Maria pojawia się w czwartej Ewangelii. Ta celowa powtórka tworzy inkluzywność: postać Marii otwiera i zamyka życie publiczne Jezusa. W Kanie Maria jest tą, która prosi o dar Jezusa dla innych; na krzyżu, w chwili, do której wszystko zmierzało, otrzymuje spełnienie swojej prośby.

Rdzeń mariologii: przeznaczenie testamentowe

Podwójne zdanie ma wartość testamentu wypowiedzianego z krzyża, wzmocnionego słowami „od tej pory”. Nie chodzi tu tylko o Jezusa zapewniającego ludzkie wsparcie Matce; tekst ten ma ujawnić coś ważnego dla przyszłości. Jego znaczenie leży w powiązaniu dwóch osób powierzonych sobie:

• Maria musi przyjąć ukochanego ucznia jako swojego syna i pozostać z nim.
• Uczeń „przyjął go jako własnego” – a ona przekazuje mu to, co Jezus pozostawił po sobie.

Maria, Matka Kościoła

Uczenniem ukochanym nie jest tylko Jan; reprezentuje on każdego ucznia, całą wspólnotę wierzących. Dlatego w tej scenie widzi się narodziny duchowej macierzyństwa Marii nad Kościołem. Tradycja kościelna interpretuje ten obraz jako nawiązanie do „Matki Kościoła”. Jak zauważa exegesa, szczegół dotyczący powierzenia ucznia Marii jako jej syna („otoczyła go swoją macierzą”) przypomina „macierzyste brzuchu” Izraela, przyjmującego Mesjasza – Córkę Siona, która przyjmuje Króla. Jest to korzeń jońskiego tytułu „Mater Ecclesiae” i przedłużenie jej udziału w bólach Syna.

Często zadawane pytania

Dlaczego Jezus nazywa Marię „Kobietą”, a nie „Matką”?

Jest to celowe określenie, które nawiązuje do sceny z Kany (J 2,4) i – w interpretacji tradycji – do „kobiety” z Księgi Rodzaju (3,15) i Apokalipsy (12). Maria jest przedstawiana jako nowa Ewa.

Kto jest tym ukochanym uczniem?

Jest to identyfikacja z Janem, ale ewangelista przedstawia go jako symbol każdego ucznia Chrystusa – dlatego Matka jest mu powierzana, a przez nią cała Kościół.

Co oznacza „przyjęła go jako własnego”?

Oznacza to, że uczeń przyjął Marię w swoim domu i w swoim życiu wiary – model relacji każdego chrześcijanina z Matką Pana.